Michiel Mans met wapens: F4 Phantom
Als er één toestel is dat de American way personifieert, is het de F4 Phantom wel. Weliswaar uit dienst bij de Amerikanen, is het nog volop actief elders alwaar de twee J 79 turbojet motoren gretig lucht aanzuigen om dit in hete, vettige zwarte pluimen om te zetten aan de achterkant. Een grote logge bak die welhaast vanwege zijn grove lelijkheid weer een schoonheid werd voor velen. Helaas ook het einde voor anderen, met name Vietnamezen.
Na ontworpen te zijn als supersonische mach 2 marinejager voor operaties vanaf carriers, groeide het uit tot een veelzijdig toestel dat behalve Amerikaans en Brits vliegdekstaal, ook beton onder de wielen kreeg. Het merendeel van de 5195 geproduceerde toestellen was landrot. In 1958 steeg het Phantom prototype voor het eerst op. Bij de ontwikkeling waren allerlei stabiliteitsproblemen tevoorschijn gekomen die resulteerden in de opvallende opgebogen vleugeleinden, 'dogtooth' vleugelvoorrand en omlaag gebogen staartvlakken. De F4 werd vanaf het begin als tweezitter ontworpen met een Weapon System Operator achterin, de 'wizzo'. Uitgerust met vier AIM-7 Sparrows gestroomlijnd half verzonken eronder, werd de F4B in 1960 het kanonloze All Weather jachtvliegtuig voor de Amerikaanse marine. De APQ 72 radar hierin met een 50 mijls bereik, maakte de neus wat dikker en gebogen zodat de lijnen verder verstoord werden in een tijd dat sensuele stroomlijn nog als noodzakelijk werd beschouwd.
F4E boven Vietnam
Het kostte onder andere daarom wat moeite om de USAF te overtuigen, maar de prestaties maakten dat ook zij aan de F4 gingen. In 1963 kregen ze de F4C, nagenoeg een landversie van de F4B. Een jaar later volgde de RF4C verkenningsuitvoering. Sommige F4C's stonden nog op hun eerste banden toen de F4D in 1966 in productie werd genomen om binnen twee jaar alweer door een wat langer (1979) in productie blijvende F4E vervangen te worden. Toch verlieten er 825 D's de McDdonnell Douglas fabrieken. Ze deden goede zaken door de koude oorlog. En Vietnam.
Luftwaffe F4F
Boven Vietnam kwam de voor de USAF definitieve F4E versie tot stand. Wat snelheid en klimvermogen betrof, hadden de Amerikanen weinig te klagen tegenover de Noord-Vietnamese Migs, maar draaien met de grote bak, was een stuk minder. Dat werd deels met manoevreerslats in de vleugelvoorrand verholpen hoewel het er nooit echt een ballerina van werd. Niet zelden trokken vliegers de klinknagels eruit, soms tot 10g, om hun F4 door de bocht te schoppen. De vier semi-actieve radargeleide AIM-7 Sparrow, of nogal matige AIM-4 Falcons, wilden hun radarlock nogal eens verbreken. Ook de vier hittezoekende secundaire AIM-9 Sidewinder versies van toen, lieten het nogal eens afweten. De Migs hadden vaste boordkanonnen en de Phantoms moesten het zonder stellen, of met een M61 20mm Gatling kanon in een rammelende pod onder de romp. Ook daar bracht de F4E verandering in. De nieuwe buisloze 'solid state' APQ 120 radarversie van de APQ 72 was kleiner en liet ruimte voor een M61 kanon dat er redelijk netjes onder paste. Onder de vleugels kon verder acht ton aan narigheid voor de Vietnamezen worden gehangen waaronder de eerste 'smart weapons' in een later stadium van deze verder nogal 'dumb war'.
RAF F4 met verdwaalde Tu95 Bear
Vele landen volgden in de aanschaf van de Phantom. De Britten bijvoorbeeld. Die wilden echter toch iets British overhouden en rommelden er Rolls Royce Spey turbofan motoren in die het vreemd genoeg ondanks hun hogere vermogen minder goed deden in de Phantom dan de J 79 turbojets. De Luftwaffe schafte meerdere versies aan waaronder de op de F4E lijkende F4F die later met een APG 65 radar uitgerust werd (van de F18A) en nog steeds vliegt. Ook Israël kocht, of kreeg ze en heeft er een aantal met de nodige lokale snufjes uitgerust nog in dienst. Iran kocht onder de Sjah 225 F4D's, F4E's en RF4E's, en na de Khomeini coup vocht Iran ermee in de Golfoorlog tegen Irak. Een onbekend aantal hiervan vliegt met touwtjes, paperclips en wasknijpers bij elkaar gehouden nog operationeel.
F4G met HARM en Maverick
Een versie die als soort in Vietnam tot wasdom kwam, was de F4G. Deze 'Wild Weasel' versie hield het langer uit dan andere versies in de VS en kwam in de 1991 Golfoorlog nog in actie voordat hij in 1995 aan de grond werd gezet. De F4G heeft geen kanon, maar een omvangrijke verzameling black boxen uit de elektronisch exotische ALQ reeks voor signaalanalyse en jammers. De Weasel's SEAD missie (Supression of Enemy Air Defence) was het storen van SAM luchtverdedigingradars en het aanvallen van dergelijke luchtafweer met twee of vier AGM-88 HARM (High Speed Anti Radiation missile) raketten die zich op de uitgezonden radarstralen richten. Ook werden AGM-65 Mavericks ingezet. Die laatste lucht-grondraketten heeft Nederland ook in gebruik onder haar F16's.
- Michiel Mans
- 23 Oktober 2007 17:38
- Gadgets
- §
- Tags: wapens
- michiel mans
Gebruikerslogin
Opinie
Brievenbus
Reacties
Robert Engel:
Cool! Waren dat nou die dingen waar Tangy en Laverdure in vlogen, die je vroeger in de Pep en Eppo had?
Michiel Mans:
Aaarch Frogs. Die vlogen met Mirage III's
Hier nog een vet F4 filmpje, laag, erg laag. Helaas geen embed, anders had ik 'm erbij gezet.
Lucas:
Pep! Eppo!
Jezus Engel, jij bent ECHT oud!
bornoutofzitterd:
hallo, daar ben ik nog op geabonneneerd geweest! met veel vliegtuigposters!
Robert Engel:
Klopt ja, dat waren Mirages. Check dan die gozer die op dat bergje staat, die naar beneden duikt omdat ie dat ding recht op zich af ziet komen.
@Lucas
Ja, de Pep hield volgens mij ergens op te bestaan toen ik een jaar of acht was. In 1955 of zo.
Astro:
geweldig blad de Eppo
mooi verhaal Michiel, top :)
Lucas:
Wat heb jij liever Astro: een tank (STAAL!) of een laagvliegende F4?
Robert Engel:
Dit filmpje is ook weer cool, helemaal als je het spoor ziet dat de F4 in het water achterlaat.
Michiel Mans:
Ha, ja die Zorba Phantom, zag ik ook op youtube. Gek.
Dank Astro. Het kan nog ouder Lucas, ik ken de Okki nog. Die waren in spijkerschrift.
Robert Engel:
Roodbaard, is een naam die me te binnen schiet, als ik aan de Pep denk. Met zijn zoon, en met Baba, die negert die zijn maatje was, en die oude man met houten poot. De hele week in de stress zitten, omdat Roodbaard gevangen zat in een haven die met een heuse ketting was afgesloten. Had Roodbaard twee kanonnen, Gogh en Magogh, die hij precies op tijd moest afschieten, anders kwamen ze die haven niet uit. En dat alles terwijl het schip met volle vaart richting die kettingen vaart. En net op het moment dat hij moest schieten, lees je wordt vervolgd. En in die tijd hadden we net de bakelieten telefoon terzijde geschoven, laat staan dat er internet was, even het vervolg opzoeken was er niet bij. Op dinsdag was dat wachten geblazen. En soms kwam de bladenman in de middag, in plaats van in de morgen. Stress, vette stress.
Michiel Mans:
"Bakboo'd, alles wat je hebt" O nee, dat was Baba van Roodbaard uit Asterix. Heerlijk.
Overigens wel opvallend dat Tangy een Laverdure clown had en Buck Danny een Sonny als onhandige side kick, beiden met rood haar als ik me niet vergis. Aardig, maar ik las het liefste Biggles. Vooral de afleveringen met Erich von Stalhein.
Robert Engel:
Ja, maar die Baba van Roodbaard sprak ook de 'r' niet uit. Buck Danny, die las ik ook. Dat hij in de slag om Midway vocht. Biggles dan weer niet, daar ben ik dan weer te jong voor.
Lucas:
Haha, mij krijg je niet klein, ik heb ook de Okki gelezen. En alle jaargangen Pep, mijn vader, of zijn broer had ze namelijk allemaal verzameld en in laten binden dus ik ken al die sit. Ik moet zeggen dat ik die strips van die Mirage piloten altijd briljant vond.
Robert Engel:
Het was in de tijd van dat de Pep de Eppo werd, dat je op de lagere scholen ook de SamSam kreeg. Dat was van de ABN of de Rabobank. Beetje strips, en een beetje verhalen van zielige kindertjes in de derde wereld die geholpen werden. Die moest je dan lezen op vrijdagmiddag, zo op de lagere school.
'En dan willen jullie daar allemaal een gratis abonnement op, he jongens? Daar helpen we de arme kindertjes mee.'
'Meester, kunt u eerst uitleggen hoe we die kindertjes dan helpen? Dat geld kan toch gewoon daarheen gestuurd worden?'
'ROBERT DIE HOEFT GEEN ABONNEMENT WANT DIE WEET HET WEER BETER. OPROTTEN.'
'Ja, maar, ik stel een vr....'
'OPROTTEN.'
Wat zo'n F4 toch aan herinneringen losmaakt.
Michiel Mans:
Tangy&Laverdure was beter getekend dan Buck. Met Biggles heb je wel wat gemist rond je 12e Robert. Gaaf man. Ik wist zeker dat ik vlieger wilde worden.
En Archie Lucas? Ken je die? Die kon niet vliegen, maar toch. Niet dat een J 79 op zijn rug daar geen verandering in kon brengen. Cubic Inch, him say: "with enough power, anything will fly"
Michiel Mans:
Wat zo'n F4 toch aan herinneringen losmaakt.
Mmm..voor de arme 3e wereld kinderen. Zo vraag ik me nog steeds af wat ze met al die zilveren melkdoppen hebben gedaan in Afrika die we als kind van de schoolmelkflesjes moesten verzamelen.
Robert Engel:
Zilveren melkdoppen? Zo had je meer van die dingen.
Moest je in de eerste van de middelbare school handtekeningen gaan verzamelen tegen de Amerikanen en hun atoomwapens. Die Russen hadden ze ook, maar die waren goed. Ik had daar weer een andere mening over, want ik zag dat instinctief niet zitten, een partij met een kanon tegenover een andere partij met een bosje bloemen in de handen. Op school kreeg ik immers ook een klap voor mijn kanis als ik niet duidelijk maakte dat ik heel hard kon terugslaan. Mocht ik gaan stencillen, onder toeziend oog van een boze leraar.
Michiel Mans:
-"Moest je in de eerste van de middelbare school handtekeningen gaan verzamelen tegen de Amerikanen en hun atoomwapens."-
Zoiets als de vulhummels bij demonstraties. Die hebben helemaal geen eigen wil, mening of besef. Ook aan de stok met bewogen maatschappijleraren?
Lucas:
Ik werd altijd heel depressief als ik de SamSam moest lezen. Saai kutblaadje met elke week hetzelfde gejank van dezelfde negertjes.
Elke vrijdag moest ik ook "zendingsgeld" meenemen. Twee kwartjes.
Benieuwd wie daar zijn zakken mee vulde.
Ollie:
Geen mooier sentiment dan jeugdsentiment. Ollie had een poster van de Phantom boven zijn bedje hangen om vlak voor het slapen gaan nog een stukje te vliegen.
(later zette ik een zonnebril op en had ik een HUD)
~ Throttle and brakes is all it takes reactie ~
Astro:
@ Lucas, ik zie liever een tank of landwapens dan vliegtuigen. ben niet voor niets bij de Landmacht gaan werken toen. de Luchtmacht was (en is) een verzameling slappe fly boys ;)
bornoutofzitterd:
zucht, wat is ie toch mooi he?